Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh đã tiếp nhận và cấp cứu thành công một trường hợp bệnh nhân nữ (sinh năm 1982) nhập viện trong tình trạng nguy kịch do thuyên tắc động mạch phổi trên nền bệnh nhân hậu phẫu.
Tình trạng nguy hiểm của bệnh nhân trước khi nhập viện
Bệnh nhân có tiền sử phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối bên phải, cách nhập viện 14 ngày. Trong quá trình hậu phẫu, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng bao gồm: cảm giác khó thở, hồi hộp và đau nặng ngực với mức độ tăng dần.
Khi đến tái khám tại phòng khám của bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân trước đó, bệnh nhân đột ngột ngất. Sau 10 phút cấp cứu hồi sinh tim phổi bệnh nhân có lại ý thức và được chuyển tuyến khẩn cấp đến Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh để điều trị tiếp.
Thăm khám lâm sàng sau khi nhập viện tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh
Tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tỉnh táo, tuy nhiên huyết động không ổn định với các dấu hiệu của sốc: mạch nhanh, huyết áp tụt thấp (80/50 mmHg).
Qua khai thác tiền sử và thăm khám, các bác sĩ ghi nhận các yếu tố nguy cơ thuyên tắc huyết khối bao gồm:
- Tình trạng bất động chân phải trong 2 tuần gần đây do hậu phẫu dây chằng.
- Bệnh nhân đang sử dụng thuốc ngừa thai đường uống kéo dài trên 5 năm.
Cận lâm sàng và Chẩn đoán xác định tình trạng bệnh nhân
Trước tình trạng lâm sàng gợi ý sốc tắc nghẽn, bệnh nhân được chỉ định làm các xét nghiệm cấp cứu và chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) động mạch phổi. Kết quả hình ảnh ghi nhận:
- Huyết khối bán phần nhánh động mạch phổi bên Phải (P) và Trái (T).
- Huyết khối tại các nhánh gian thùy dưới bên (T), các nhánh thùy trên (P) và nhánh A3 bên (T).
- Đặc biệt: Tắc gần hoàn toàn các nhánh gian thùy giữa và dưới bên (P).
Chẩn đoán: Sốc tắc nghẽn do Thuyên tắc động mạch phổi cấp (Pulmonary Embolism).
Quá trình điều trị và hồi phục của bệnh nhân
Sau khi có kết quả chẩn đoán hình ảnh và hội chẩn khẩn cấp với PGS.TS.BS Nguyễn Thượng Nghĩa được tiến hành. Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng liệu pháp tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch kết hợp thuốc chống đông và theo dõi sát tại khoa Hồi sức tích cực (ICU) – Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh
Đáp ứng với phác đồ điều trị, tình trạng huyết động của bệnh nhân dần ổn định. Bệnh nhân được chuyển về Khoa Nội tổng hợp để tiếp tục theo dõi và xuất viện sau 14 ngày điều trị với sức khỏe phục hồi tốt.
Trao đổi về ca bệnh này, BS. Vũ Trung Hậu – Khoa Nội Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh chia sẻ:
“Thuyên tắc động mạch phổi là tình trạng tắc nghẽn động mạch phổi do sự hiện diện của huyết khối hoặc các vật liệu khác (như khí, mỡ, tế bào ung thư, mảnh vỡ khối u) di chuyển từ hệ tĩnh mạch về, gây cản trở dòng máu từ tim phải lên phổi để trao đổi khí.”
Ở bệnh nhân này, cơ chế bệnh sinh liên quan chặt chẽ đến sự cộng hưởng của các yếu tố thuận lợi: tình trạng bất động chi dưới kéo dài sau phẫu thuật chấn thương chỉnh hình và tiền sử sử dụng thuốc viên ngừa thai (là yếu tố tăng đông).

Từ trường hợp lâm sàng trên, các bác sĩ đưa ra khuyến cáo:
- Bệnh nhân sau phẫu thuật vùng chi dưới hoặc có tình trạng bất động chi dưới kéo dài thuộc nhóm nguy cơ cao hình thành huyết khối tĩnh mạch sâu. Huyết khối này có thể di chuyển gây thuyên tắc động mạch phổi, dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
- Đối với bệnh nhân nữ có tiền sử huyết khối hoặc nguy cơ cao, cần cân nhắc sử dụng các biện pháp tránh thai khác không chứa hormone để đảm bảo an toàn.
Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh luôn vì sức khỏe người bệnh, nỗ lực mang đến chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời trong mọi tình huống cấp cứu.
