Biến chứng lở loét bàn chân là một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất của bệnh nhân đái tháo đường. Vừa qua, ekip bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh đã thực hiện thành công ca phẫu thuật ghép da bảo tồn bàn chân cho một bệnh nhân nữ 51 tuổi, mở ra hy vọng hồi phục ngoạn mục dù tiên lượng ban đầu rất khó khăn.
1. Hoại tử bàn chân nguy cơ phải đoạn chi từ một vết thương nhỏ
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng áp xe bàn chân trái dẫn đến viêm mô tế bào nghiêm trọng. Vết thương hở lớn tại vùng cổ chân và bàn chân trái đã bắt đầu lộ xương. Điều khiến ca bệnh trở nên khó tiếp cận và điều trị hơn cả chính là nền bệnh lý phức tạp của bệnh nhân:
- Đái tháo đường không phụ thuộc insulin (Type 2) nhiều năm.
- Rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp.
- Thiếu máu cơ tim cục bộ mạn tính.
- Viêm dây thần kinh do đái tháo đường.
Trên nền bệnh nhân đái tháo đường này, mạch máu thường bị tổn thương nặng, khiến khả năng lưu thông máu kém, dẫn đến các vết thương cực kỳ khó lành và nguy cơ hoại tử lan rộng phải đoạn chi (cắt cụt chân) là rất cao.
Tình trạng hoại tử bàn chân trước khi can thiệp
Xem thêm: Thoái hóa khớp gối điều trị thế nào?
2. Lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu, bảo tồn chức năng cho người bệnh
Thay vì lựa chọn phương án đoạn chi, BS.CKII Huỳnh Thế Vinh cùng ê-kíp phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh đã hội chẩn kỹ lưỡng và thống nhất thực hiện cắt lọc mô hoại tử kết hợp ghép da tự thân. nhằm bảo tồn chức năng bàn chân, giúp người bệnh đái tháo đường tránh di chứng tàn phế.
Với người bệnh đái tháo đường lâu năm có vết thương hở nhiễm trùng, việc kiểm soát ổ nhiễm và ổn định đường huyết là yếu tố then chốt, quyết định trực tiếp đến khả năng bám dính và sống còn của mảnh da ghép, cũng như hiệu quả liền vết thương.
Do đó, trước phẫu thuật, người bệnh được đội ngũ điều dưỡng thiết lập chế độ chăm sóc chuyên biệt: theo dõi sát các chỉ số sinh hiệu, thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt, phối hợp điều chỉnh đường huyết về ngưỡng an toàn để tối ưu điều kiện cho cuộc mổ.
Xem thêm: Thay Khớp Gối Ở Bệnh Nhân Cao Tuổi – Năng Lực Điều Trị Thường Quy Tại Bệnh Viện Đa Khoa Vạn Hạnh
Ca phẫu thuật do BS.CKII Huỳnh Thế Vinh – Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh thực hiện. Bệnh nhân được xử lý và cắt lọc mô hoại tử bàn chân trái. Sau phẫu thuật cắt lọc (có thể cần thực hiện nhiều lần) và giai đoạn chăm sóc vết thương kéo dài, khi mô hạt phát triển tốt mới tiến hành ghép da tự thân để mảnh da ghép bám dính tốt.
Ekip sau đó lấy da rời từ vùng đùi trái của chính người bệnh để che phủ vùng khuyết hổng tại cổ chân và bàn chân, thực hiện dưới gây tê tủy sống – lựa chọn phù hợp nhằm tăng tính an toàn cho người bệnh có kèm bệnh lý tim mạch.
BS Huỳnh Thế Vinh và người bệnh
3. Thách thức hậu phẫu và quá trình hồi phục ngoạn mục
Ca ghép da tự thân diễn ra thuận lợi, người bệnh được theo dõi hậu phẫu trong tình trạng sinh hiệu ổn định. Tuy nhiên, ở bệnh nhân đái tháo đường, giai đoạn hậu phẫu mới thực sự là thử thách: do tuần hoàn ngoại biên kém, nguy cơ thiếu nuôi dưỡng và hoại tử mảnh ghép luôn hiện hữu nếu không theo dõi và chăm sóc sát sao.
Trong chăm sóc hậu phẫu, ê-kíp bệnh viện ứng dụng công nghệ hút áp lực chân không (VAC) để hút hết dịch viêm liên tục trong 3–4 ngày. Công nghệ này giúp loại bỏ dịch mủ, giảm phù nề, đồng thời có các mô xốp hỗ trợ mô hạt phát triển, tạo nền vết thương thuận lợi và tăng khả năng bám dính của vùng da ghép.
Xem thêm: Phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo đa tổn thương khớp gối cho nam bệnh nhân 34 tuổi
Nhờ phối hợp chặt chẽ giữa kỹ thuật điều trị và chăm sóc chuyên sâu, đội ngũ điều dưỡng thực hiện thay băng đúng quy trình, theo dõi sát tình trạng vùng ghép và dấu hiệu nhiễm trùng. Sau khoảng hơn 2 tuần điều trị nội trú, tình trạng người bệnh tiến triển tốt ngoài mong đợi: sinh hiệu ổn định, da ghép bám tốt, vết thương hồi phục rõ rệt.
Bác sĩ Huỳnh Thế Vinh chia sẻ:
“Đây là một ca lâm sàng khó do bệnh nhân có bệnh nền là đái tháo đường. Thành công điều trị này, không chỉ nằm ở kỹ thuật ghép da chính xác mà còn nhờ sự hỗ trợ lớn từ quy trình chăm sóc vết thương hậu phẫu vô cùng tỉ mỉ của đội ngũ điều dưỡng.”
Tình trạng của bàn chân sau can thiệp
Bệnh nhân đái tháo đường thường phải đối mặt với nguy cơ biến chứng vết thương hở rất cao do tình trạng xơ vữa mạch máu và tổn thương dây thần kinh ngoại biên. Khi dòng máu nuôi dưỡng bị suy giảm, một vết trầy xước nhỏ cũng có thể nhanh chóng chuyển biến thành loét sâu, hoại tử và dẫn đến nguy cơ đoạn chi nếu không được can thiệp đúng cách.
Để bảo vệ bàn chân và tránh những di chứng đáng tiếc, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh khuyến cáo người bệnh tiểu đường cần:
- Kiểm tra bàn chân hàng ngày, khi phát hiện sớm các vết xước, phồng rộp, sưng đỏ cần đến ngay cơ sở y tế.
- Không tự ý đắp thuốc, lá cây lên vết thương. Điều này có thể khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên trầm trọng, gây khó khăn cho việc điều trị về sau.
- Tầm soát định kỳ: Người bệnh tiểu đường cần thăm khám chuyên khoa để đánh giá tình trạng mạch máu và cảm giác của bàn chân thường xuyên.
