Hiếm muộn đang ngày càng trở thành mối quan tâm lớn trong xã hội hiện đại, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và hạnh phúc gia đình của hàng triệu cặp vợ chồng. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiếm muộn là tình trạng không có thai sau 12 tháng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai.

Tại Việt Nam, tỷ lệ hiếm muộn hiện chiếm khoảng 7-10% trong độ tuổi sinh sản và có xu hướng ngày càng gia tăng do nhiều nguyên nhân liên quan đến sức khỏe, môi trường và lối sống.

Nguyên nhân gây hiếm muộn ở Nam giới

Hiếm muộn do nam giới chiếm khoảng 40 – 50% các trường hợp, có thể từ nhiều nguyên nhân khác nhau:

1. Bất thường tinh trùng

• Số lượng tinh trùng ít (oligospermia) hoặc không có tinh trùng trong tinh dịch (azoospermia).
• Tinh trùng dị dạng, khả năng di động kém làm giảm khả năng thụ tinh.
• Nguyên nhân thường do rối loạn nội tiết, viêm tinh hoàn, nhiễm trùng đường sinh dục, hoặc do yếu tố di truyền.

2. Rối loạn chức năng sinh tinh và vận chuyển tinh trùng

• Giãn tĩnh mạch thừng tinh: làm tăng nhiệt độ bìu, ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh.
• Tắc ống dẫn tinh hoặc ống phóng tinh: ngăn tinh trùng di chuyển ra ngoài.
• Xuất tinh ngược dòng hoặc rối loạn cương dương.

3. Rối loạn nội tiết tố

Suy tuyến yên, suy tinh hoàn dẫn đến giảm nồng độ testosterone và FSH/LH, ảnh hưởng đến sản xuất tinh trùng.

4. Yếu tố môi trường và lối sống

• Tiếp xúc hóa chất độc hại, tia xạ, thuốc trừ sâu.
• Hút thuốc lá, uống rượu, béo phì, căng thẳng, lạm dụng steroid đồng hóa hoặc các chất kích thích khác.

Xem thêm: Chọc hút trứng trong IVF là gì?

Nguyên nhân gây hiếm muộn ở Nữ giới

Hiếm muộn do nữ giới có thể xuất phát từ một hoặc nhiều rối loạn trong chuỗi hoạt động sinh sản, cụ thể như sau:

1. Rối loạn phóng noãn (rụng trứng)

• Do hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) – nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh nữ.
• Suy buồng trứng sớm, giảm dự trữ buồng trứng do nhiều nguyên nhân.
• Rối loạn tuyến yên, tuyến giáp ảnh hưởng đến điều hòa nội tiết.

2. Bất thường ống dẫn trứng

Tắc nghẽn hoặc tổn thương vòi trứng do viêm nhiễm (viêm vùng chậu, nhiễm Chlamydia), từng phẫu thuật vùng bụng chậu, hoặc thai ngoài tử cung.

3. Bệnh lý tử cung

• U xơ cơ tử cung, đặc biệt là u dưới niêm mạc có thể ảnh hưởng đến quá trình làm tổ của phôi.
• Polyp nội mạc tử cung, dính buồng tử cung (hội chứng Asherman).
• Dị dạng tử cung bẩm sinh (tử cung đôi, vách ngăn tử cung).

4. Lạc nội mạc tử cung

Gây hiện tượng viêm, hình thành các dải dính tại vùng chậu và vòi trứng, làm giảm khả năng thụ tinh hoặc làm tổ của trứng.

5. Yếu tố tuổi và lối sống

• Tuổi sinh sản càng lớn (đặc biệt > 35 tuổi), chất lượng và số lượng trứng càng suy giảm.
• Stress, thừa cân, thiếu cân, làm việc căng thẳng, tiếp xúc hóa chất hoặc thuốc điều trị kéo dài.

Xem thêm: Suy giảm dự trữ buồng trứng – Quá trình sinh học không thể tránh khỏi

Hiếm muộn có điều trị được không?

Phần lớn các trường hợp hiếm muộn hiện nay đều có thể điều trị thành công nếu được chẩn đoán và can thiệp kịp thời.

1. Điều trị theo nguyên nhân

• Điều chỉnh rối loạn nội tiết: dùng thuốc gây phóng noãn, điều trị bệnh lý tuyến giáp, tuyến yên…
• Khắc phục bất thường giải phẫu bằng phẫu thuật: bóc u xơ cơ tử cung, cắt polyp lòng tử cung…
• Điều trị viêm nhiễm đường sinh dục, giãn tĩnh mạch thừng tinh, giúp cải thiện phần nào chất lượng tinh dịch.

2. Hỗ trợ sinh sản

Khi việc thụ thai tự nhiên gặp khó khăn, các phương pháp hỗ trợ sinh sản hiện đại có thể giúp nhiều cặp vợ chồng hiện thực hóa ước mơ làm cha mẹ. Tùy vào nguyên nhân và tình trạng sức khỏe sinh sản của hai vợ chồng, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp:

• Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI): áp dụng khi tinh trùng đạt chất lượng trung bình và vòi trứng còn thông.
• Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF): dành cho các trường hợp tắc vòi trứng, hoặc thất bại với IUI.
• Tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI): với trường hợp tinh trùng có số lượng ít, di động kém.

Xem thêm: ICSI là gì? – Giải pháp hỗ trợ sinh sản tiên tiến 

3. Tư vấn và theo dõi toàn diện

Các cặp đôi cần được theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa, kết hợp tư vấn tâm lý, cải thiện dinh dưỡng, quản lý căng thẳng để tối ưu hóa khả năng mang thai.

Khám và điều trị hiếm muộn tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh

Khoa Hiếm Muộn – Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh hiện đang triển khai:

• Khám tư vấn sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ.
• Xét nghiệm nội tiết, tinh dịch đồ, siêu âm phụ khoa chuyên sâu.
• Chụp tử cung – vòi trứng (HSG) đánh giá khả năng thông suốt của vòi trứng.
• Hỗ trợ điều trị các nguyên nhân thực thể và nội tiết gây hiếm muộn.

Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Hiếm muộn giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và quy trình điều trị khép kín, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh cam kết đồng hành cùng các cặp đôi trên hành trình chạm tới ước mơ làm cha mẹ.

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh với tiêu chí “Người bệnh trên hết”

Địa chỉ: 781/B1-B3-B5 Lê Hồng Phong nối dài, P.12, Q.10, Tp.HCM

Hotline: (+84) 028 3863 2553 – (+84) 028 3863 2554

Website: benhvienvanhanh.vn

Email: benhvienvanhanh@gmail.com