Ung thư dạ dày là một trong những loại ung thư phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao tại Việt Nam. Trong số các yếu tố nguy cơ, vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp) được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm I – nhóm tác nhân gây ung thư rõ ràng trên người. 

Theo số liệu thống kê 2018 ghi nhận:

• Ở nam giới, có khoảng 11.161 ca ung thư dạ dày mới được phát hiện mỗi năm, chiếm 12,3% tổng số ca ung thư, xếp thứ 3 sau ung thư gan và ung thư phổi.
• Ở nữ giới, ung thư dạ dày ghi nhận 6.366 ca mỗi năm, chiếm 8,6% tổng số ca ung thư, đứng thứ 4 sau ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư phổi.

Như vậy, nam giới có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao gần gấp đôi nữ giới, một phần do các yếu tố như hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn mặn, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp) và ít tầm soát sớm.

Tuy nhiên, không phải ai nhiễm Hp cũng sẽ mắc ung thư. Vậy khi nào vi khuẩn Hp trở thành “ngòi nổ” của ung thư dạ dày?

Vi khuẩn Hp là gì?

Helicobacter pylori (Hp) là một loại xoắn khuẩn gram âm, có khả năng sinh tồn trong môi trường axit của dạ dày nhờ men Urease. Vi khuẩn này xâm nhập và cư trú dưới lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, tạo ra các men và độc tố gây tổn thương tế bào, từ đó dẫn đến viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng, và về lâu dài có thể tiến triển thành ung thư dạ dày.

Xem thêm: Phân Biệt Bệnh Trĩ và Ung Thư Đại Trực Tràng

Hp và ung thư dạ dày: Mối liên hệ chặt chẽ

Nhiều nghiên cứu cho thấy, vi khuẩn Hp là yếu tố nguy cơ chính gây ra hơn 80% các trường hợp ung thư dạ dày không liên quan đến di truyền. Tuy nhiên, chỉ khoảng 1% người nhiễm Hp thực sự phát triển thành ung thư. Nguy cơ này cao hơn ở những trường hợp nhiễm phải chủng Hp mang gen Cag A – một yếu tố độc lực có khả năng gây rối loạn phân bào và biến đổi ác tính tế bào niêm mạc dạ dày.

Ngoài ra, các yếu tố như viêm dạ dày mạn tính, viêm teo niêm mạc, loét dạ dày lâu năm và tiền sử gia đình có người mắc ung thư dạ dày cũng làm tăng nguy cơ tiến triển ác tính khi nhiễm Hp.

Khi nào cần điều trị diệt Hp?

Không phải trường hợp nhiễm Hp nào cũng cần điều trị. Tuy nhiên, các đối tượng sau đây được khuyến cáo điều trị diệt Hp:

• Người đã hoặc đang mắc viêm loét dạ dày – tá tràng.
• Bệnh nhân có tiền sử hoặc đang điều trị ung thư dạ dày.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày.
• Trường hợp viêm teo niêm mạc dạ dày, loạn sản ruột, hoặc polyp tuyến vị.
• Người thường xuyên sử dụng NSAIDs hoặc có thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân.

Xem thêm: Gói tầm soát Ung thư Dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh

Những nguyên nhân khác gây ung thư dạ dày

Bên cạnh vi khuẩn Hp, ung thư dạ dày còn có thể xuất phát từ nhiều yếu tố nguy cơ khác, bao gồm:

1. Yếu tố di truyền

• Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày, đặc biệt là người thân bậc một, có nguy cơ cao hơn đáng kể.
• Một số hội chứng di truyền như hội chứng ung thư dạ dày thể lan tỏa di truyền (HDGC) hoặc hội chứng Lynch cũng liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh.

2. Chế độ ăn uống không lành mạnh

• Ăn nhiều thực phẩm muối mặn, xông khói, lên men, hoặc chứa nitrosamine là những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
• Thiếu hụt rau xanh, trái cây và chất chống oxy hóa trong khẩu phần ăn cũng là yếu tố nguy cơ đã được xác nhận.

3. Thói quen sinh hoạt không lành mạnh

• Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày lên gấp 2 – 3 lần so với người không hút.
• Uống rượu bia thường xuyên, đặc biệt là khi kết hợp với chế độ ăn thiếu lành mạnh, làm tổn thương niêm mạc dạ dày và tăng nguy cơ ác tính.

4. Tình trạng viêm dạ dày mạn tính và các tổn thương tiền ung thư

• Viêm teo niêm mạc dạ dày, loạn sản ruột, polyp tuyến vị là những tổn thương tiền ung thư cần được theo dõi sát và điều trị kịp thời.
• Thiếu máu ác tính (pernicious anemia) – một tình trạng tự miễn gây giảm hấp thu vitamin B12, cũng liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày thể tuyến.

5. Yếu tố môi trường và nghề nghiệp

• Những người làm việc trong môi trường tiếp xúc lâu dài với bụi kim loại, than đá, cao su, hoặc công nghiệp chế biến thực phẩm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Phòng ngừa ung thư dạ dày do vi khuẩn Hp

Nhận diện và kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ là bước quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư dạ dày.

• Tầm soát và điều trị sớm: Khám tiêu hóa định kỳ và làm các xét nghiệm chẩn đoán Hp như test hơi thở, nội soi sinh thiết là biện pháp hiệu quả phát hiện sớm nhiễm khuẩn Hp.
• Điều trị theo phác đồ chuẩn: Việc diệt Hp cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc để tránh kháng thuốc.
• Chế độ sinh hoạt hợp lý: Giữ vệ sinh ăn uống, không dùng chung bát đũa, hạn chế ăn thực phẩm lên men, đồ cay nóng, rượu bia, thuốc lá.

Xem thêm: Gói tầm soát Ung thư Dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh hiện đang triển khai đầy đủ các kỹ thuật nội soi, xét nghiệm chẩn đoán và điều trị vi khuẩn Hp theo phác đồ cập nhật của Bộ Y tế. Với đội ngũ bác sĩ tiêu hóa giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết đồng hành cùng quý người bệnh trong công tác phòng ngừa và điều trị ung thư dạ dày hiệu quả và an toàn.

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh với tiêu chí “Người bệnh trên hết”

Địa chỉ: 781/B1-B3-B5 Lê Hồng Phong nối dài, P.12, Q.10, Tp.HCM

Hotline: (+84) 028 3863 2553 – (+84) 028 3863 2554

Website: benhvienvanhanh.vn

Email: benhvienvanhanh@gmail.com