TP.HCM – Nắng nóng đang trở thành một trong những vấn đề thời tiết đáng lưu ý tại khu vực phía Nam, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa và cao điểm mùa khô. Không chỉ gây cảm giác mệt mỏi, oi bức, thời tiết nắng gắt kéo dài còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức, rối loạn điện giải, bệnh tim mạch và đặc biệt là sốc nhiệt – một tình trạng cấp cứu nguy hiểm cần được nhận biết sớm.

Tại TP.HCM và nhiều tỉnh thành phía Nam, các cơ quan khí tượng cho biết nắng nóng trong tháng 4 có xu hướng gia tăng cường độ, mở rộng phạm vi và kéo dài hơn so với giai đoạn trước. Đây là thời điểm mỗi người cần chủ động bảo vệ cơ thể, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người lao động ngoài trời và người đang có bệnh nền.

Hiện trạng nắng nóng tại khu vực phía Nam

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, khu vực Nam Bộ đang bước vào giai đoạn có nắng nóng diện rộng, với nhiệt độ cao nhất phổ biến khoảng 35–36°C, có nơi trên 36°C, trong khi độ ẩm không khí thấp vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Riêng tại TP.HCM, dự báo trong ngày có thể ghi nhận mức nhiệt khoảng 36°C, kết hợp với bức xạ nhiệt cao khiến cảm giác thực tế ngoài trời có thể nóng hơn nhiều.

Theo khuyến cáo gần đây của HCDC, người dân tại TP.HCM cần đặc biệt cẩn trọng trong các khung giờ nắng gắt, nhất là khoảng từ 10h đến 16h, vì đây là thời điểm cơ thể dễ bị quá tải nhiệt, tăng nguy cơ sốc nhiệt và các biến chứng sức khỏe liên quan đến thời tiết nóng bức.

Nắng nóng ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Cơ thể con người có cơ chế điều hòa thân nhiệt để duy trì nhiệt độ ổn định. Khi thời tiết quá nóng hoặc khi hoạt động thể lực kéo dài dưới nắng, cơ thể sẽ tăng tiết mồ hôi để làm mát. Tuy nhiên, nếu mất nước quá nhiều, bù nước không đủ hoặc tiếp xúc với nhiệt độ cao quá lâu, hệ thống điều hòa nhiệt có thể bị quá tải.

Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện các vấn đề như:

• Mất nước
• Rối loạn điện giải
• Kiệt sức do nóng
• Say nắng
• Sốc nhiệt
• Làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cảnh báo rằng thời tiết cực đoan và nhiệt độ môi trường tăng cao có thể làm gia tăng các nguy cơ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ở nhóm người dễ tổn thương.

Sốc nhiệt là gì? Vì sao cần đặc biệt cảnh giác?

Sốc nhiệt là tình trạng thân nhiệt tăng quá cao, thường xảy ra khi cơ thể không còn khả năng tự làm mát. Đây là một cấp cứu y khoa, có thể ảnh hưởng nhanh đến não, tim, thận và nhiều cơ quan quan trọng khác nếu không được xử trí kịp thời.

Khác với cảm giác mệt thông thường do trời nóng, sốc nhiệt có thể diễn tiến nhanh và trở nên nguy hiểm chỉ trong thời gian ngắn. WHO và CDC đều xem đây là một trong những tình trạng nặng nhất liên quan đến nắng nóng.

Dấu hiệu cảnh báo sốc nhiệt

Khi bị sốc nhiệt, người bệnh có thể thấy da nóng bừng, đỏ ửng (có thể khô ran hoặc vã mồ hôi đầm đìa), kèm theo cơn đau đầu dữ dội, chóng mặt và buồn nôn.

Khi tình trạng nặng hơn, nhịp tim sẽ đập dồn dập, tâm trí người bệnh trở nên lú lẫn, nói khó, phản ứng chậm chạp và cuối cùng có thể dẫn đến ngất xỉu hoặc co giật.

Nếu gặp các dấu hiệu trên, đặc biệt sau khi đi ngoài trời nắng hoặc làm việc trong môi trường nhiệt độ cao, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Cần làm gì để phòng tránh sốc nhiệt và bảo vệ sức khỏe trong những ngày nắng nóng?

Việc phòng tránh các bệnh lý do nắng nóng thực chất không phức tạp, chỉ cần bạn duy trì những thói quen khoa học sau đây:

• • Che chắn kỹ và hạn chế ra ngoài giờ cao điểm: Hãy cố gắng tránh ở ngoài trời trong khoảng 10h–16h. Nếu bắt buộc phải di chuyển, hãy tìm bóng râm, mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, đội mũ rộng vành và đeo kính mát để giảm thiểu việc hấp thụ nhiệt.
  • Chủ động bù nước và dinh dưỡng: Đừng đợi đến khi khát khô cổ mới uống nước. Hãy nhấp từng ngụm nước nhỏ thường xuyên, bổ sung nước điện giải, trái cây và rau xanh. Tuyệt đối hạn chế lạm dụng rượu bia hoặc nước ngọt có ga vì chúng càng làm cơ thể mất nước nhanh hơn.

• Vận động và làm mát không gian sống hợp lý.

Cách sơ cứu ban đầu khi nghi ngờ sốc nhiệt

Nếu nghi ngờ một người bị sốc nhiệt hoặc kiệt sức do nóng, cần xử trí nhanh:

• Đưa người bệnh vào nơi mát, thoáng khí
• Nới lỏng quần áo
• Dùng khăn mát lau người hoặc chườm mát vùng cổ, nách, bẹn
• Cho uống nước từng ngụm nhỏ nếu người bệnh còn tỉnh táo
• Theo dõi ý thức và hô hấp
• Gọi cấp cứu hoặc đưa đến bệnh viện ngay nếu người bệnh lơ mơ, ngất, sốt cao, co giật hoặc không cải thiện nhanh.

Chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng

Nắng nóng là yếu tố môi trường có thể tác động rõ rệt đến sức khỏe nếu chủ quan, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết phía Nam đang bước vào giai đoạn oi bức kéo dài. Việc hiểu đúng nguy cơ, nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và chủ động phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt.

Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện các dấu hiệu bất thường trong thời tiết nắng gắt như mệt lả, chóng mặt, khó thở, buồn nôn, sốt cao, lú lẫn hoặc ngất, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh luôn sẵn sàng đồng hành cùng người dân trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe trước những thay đổi của thời tiết.