Ở tuổi 37, nhiều người vẫn nghĩ mình còn trẻ, còn đủ sức chịu đựng những cơn mệt mỏi, những lần thức khuya, những điếu thuốc, những cuộc rượu bia kéo dài. Nhưng với tim mạch, tuổi trẻ không phải lúc nào cũng là “lá chắn” an toàn.

Gần đây, Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh tiếp nhận một bệnh nhân nam, quốc tịch Trung Quốc, 37 tuổi, nhập viện sau 3 ngày xuất hiện liên tục các cơn đau ngực. Ban đầu, cơn đau chỉ diễn ra từng đợt ngắn khoảng 10 –15 phút, có lúc kéo dài đến 30 phút. Bệnh nhân đã đi khám ở một vài nơi nhưng tình trạng không cải thiện.

Khi đến Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh, bệnh nhân trong tình trạng mệt, tức ngực, khó thở. Tiền sử ghi nhận bệnh nhân có tăng huyết áp, hút thuốc lá và uống rượu bia kéo dài khoảng 20 năm. Thói quen này đã được hình thành từ khi bệnh nhân còn rất trẻ. 

Đây đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh lý tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hút thuốc lá, sử dụng rượu bia có hại, chế độ ăn không lành mạnh và ít vận động là các yếu tố hành vi quan trọng làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ.

Cơn đau ngực không đơn thuần là “mệt” hay “căng thẳng”

Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành đo điện tâm đồ, chụp X-quang tim phổi và chỉ định thêm xét nghiệm men tim. Đây là những bước quan trọng nhằm đánh giá liệu cơn đau ngực có liên quan đến tình trạng thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim hoặc suy tim hay không. 

BS Lê Hoàng Phúc – Khoa Nội Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh cho biết: 

Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân có dấu hiệu nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp và tình trạng suy tim tái phát. Hình ảnh khảo sát mạch vành ghi nhận các tổn thương nghiêm trọng tại nhiều nhánh mạch máu nuôi tim. Nếu không được can thiệp kịp thời, dòng máu nuôi cơ tim có thể bị tắc nghẽn nặng hơn, dẫn đến nhồi máu cơ tim cấp, rối loạn nhịp nguy hiểm, suy tim nặng hoặc đột tử tim mạch.

Điều nguy hiểm của bệnh mạch vành là quá trình tổn thương thường âm thầm diễn ra trong nhiều năm. Mỗi điếu thuốc, mỗi lần huyết áp tăng không kiểm soát, mỗi thói quen ăn uống thiếu lành mạnh đều có thể góp phần làm thành mạch bị tổn thương, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa. Khi mảng xơ vữa lớn dần hoặc nứt vỡ, cục máu đông có thể hình thành và làm tắc mạch máu nuôi tim. Đó là lý do một người còn trẻ vẫn có thể đối mặt với cơn đau tim nếu các yếu tố nguy cơ tích tụ đủ lâu.

Can thiệp kịp thời giúp tái thông dòng máu nuôi tim

Trong quá trình theo dõi, bệnh nhân được điều trị nội khoa bằng thuốc chống đông nhằm kiểm soát nguy cơ hình thành huyết khối và hạn chế tiến triển của nhồi máu cơ tim.

Sáng hôm sau, bệnh nhân được đưa vào phòng can thiệp tim mạch. Ekip các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh tiến hành can thiệp mạch vành và đặt 2 stent: một stent ở nhánh mạch vành trái và một stent ở nhánh mạch vành phải.

Hình ảnh mạch máu mạch vành trái đang bị tắc nghẽn

Hình ảnh mạch máu mạch vành trái lưu thông trở lại sau khi can thiệp

Stent mạch vành là một giá đỡ nhỏ được đặt vào vị trí mạch máu bị hẹp hoặc tắc, giúp mở rộng lòng mạch và khôi phục dòng máu đến nuôi cơ tim. Với những trường hợp tổn thương mạch vành nặng, can thiệp đúng thời điểm có ý nghĩa rất lớn trong việc bảo tồn cơ tim, giảm nguy cơ biến chứng và giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn.

Sau can thiệp, bệnh nhân hết triệu chứng đau ngực, men tim dần trở về bình thường, dòng máu qua mạch vành lưu thông tốt. Bệnh nhân ổn định và xuất viện sau gần 2 ngày điều trị theo nguyện vọng cá nhân.

Khi trái tim phải trả giá cho những năm tháng chủ quan

Trường hợp bệnh nhân 37 tuổi này là một lời nhắc rất rõ: bệnh tim mạch không còn là câu chuyện của người lớn tuổi. Ở người trẻ, nguy cơ thường đến từ sự chủ quan. Vì còn làm việc được, còn sinh hoạt bình thường, nhiều người bỏ qua những tín hiệu cảnh báo như đau ngực thoáng qua, khó thở khi gắng sức, mệt bất thường hoặc hồi hộp. 

Họ nghĩ đó chỉ là do stress, thiếu ngủ, làm việc quá sức hoặc rối loạn tiêu hóa. Nhưng phía sau một cơn đau ngực có thể là tình trạng mạch máu nuôi tim đang bị hẹp nghiêm trọng.

Hút thuốc lá làm tổn thương thành mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng ghi nhận hút thuốc có thể làm tổn thương tim và mạch máu, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và đau tim; nicotine còn làm tăng huyết áp. Khi điều này đi cùng tăng huyết áp, rượu bia kéo dài, ít vận động hoặc rối loạn mỡ máu, trái tim có thể bị “bào mòn” từ rất sớm, dù vẻ ngoài người bệnh vẫn còn trẻ.

Lời khuyên từ chuyên gia

Với bệnh lý tim mạch, thời gian luôn là yếu tố then chốt. Những cơn đau ngực, tức ngực, đau nhói vùng tim hoặc cảm giác khó chịu lặp lại không nên bị xem nhẹ, đặc biệt ở người có lối sống ít vận động, thường xuyên căng thẳng, hút thuốc lá, thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực khi gắng sức, khó thở, mệt nhiều, vã mồ hôi, hồi hộp, choáng váng hoặc đau lan lên vai, tay, hàm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và kiểm tra kịp thời. Việc phát hiện sớm và can thiệp đúng lúc có thể giúp hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng, giảm biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc các biến cố tim mạch cấp tính khác.

Chủ động tầm soát trước khi biến cố xảy ra

Không phải mọi bệnh lý tim mạch đều có biểu hiện rõ ràng từ đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi cơn đau ngực đã trở nên dữ dội hoặc khi biến cố tim mạch xảy ra. 

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh khuyến cáo người dân, đặc biệt là người trẻ có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, nên chủ động thăm khám và tầm soát tim mạch định kỳ. Một lối sống thiếu lành mạnh có thể không khiến cơ thể gục ngã ngay hôm nay, nhưng có thể âm thầm đặt nền móng cho những biến cố nghiêm trọng trong tương lai.

Tuổi trẻ không bảo vệ trái tim khỏi bệnh tật nếu chúng ta liên tục đặt trái tim vào nguy cơ. Điều quan trọng không phải là đợi đến khi đau mới đi khám, mà là biết dừng lại trước khi cơ thể buộc phải lên tiếng.