Trong bối cảnh hiện nay, thuốc giả không còn là hiện tượng hiếm gặp mà đã trở thành một vấn đề y tế nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điều trị và an toàn tính mạng người bệnh. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, thuốc giả còn đe dọa nghiêm trọng đến hiệu quả điều trị – đặc biệt ở những bệnh lý cần sử dụng thuốc lâu dài như tăng huyết áp, đái tháo đường, viêm khớp và ung thư.

Thực trạng thuốc giả tại Việt Nam hiện nay

Theo Sở Y tế TP.HCM, trong năm 2024 và đầu năm 2025, lực lượng chức năng đã kiểm tra hàng nghìn cơ sở kinh doanh dược, phát hiện hàng trăm cơ sở vi phạm.

Cụ thể trong năm 2024, thành phố đã phát hiện 8 cơ sở kinh doanh thuốc giả và xử phạt 147 cơ sở vi phạm trong lĩnh vực y tế. Một số loại thuốc bị làm giả phổ biến gồm thuốc điều trị bệnh mạn tính, thuốc đặc trị giá cao, dược liệu và thực phẩm chức năng. Nhiều sản phẩm còn được quảng cáo trên mạng xã hội với bao bì nhái giống hàng thật, dễ gây nhầm lẫn cho người sử dụng.

Theo Bộ trưởng Y tế – Đào Hồng Lan: “Thuốc giả, thực phẩm chức năng giả không đơn thuần là vi phạm trong thương mại mà là tội ác. Thời gian tới, hậu kiểm phải tập trung vào mặt hàng nguy cơ cao, không ‘trống giong cờ mở’.” Theo đó, Bộ Y tế đang phối hợp với cơ quan công an để xử lý nghiêm, không có vùng cấm trong đấu tranh với hành vi này.

Tác hại của thuốc giả đối với người bệnh

Thuốc giả là những sản phẩm được sản xuất, phân phối hoặc lưu hành trái phép, không đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định của Bộ Y tế. Các loại thuốc này có thể không chứa hoạt chất, chứa sai liều lượng, chứa tạp chất độc hại hoặc được sản xuất trong điều kiện không đảm bảo vệ sinh – an toàn sinh học. Khi sử dụng, thuốc giả có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe người bệnh:

1. Không mang lại hiệu quả điều trị

Thuốc giả không có hoặc có hàm lượng hoạt chất thấp hơn mức cần thiết, khiến quá trình điều trị không đạt hiệu quả mong muốn. Ở các bệnh lý cấp tính, sử dụng thuốc giả có thể khiến điều trị không có hiệu quả, kéo dài thời gian nằm viện. Ở bệnh lý mạn tính hoặc ung thư, việc không đáp ứng điều trị có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn hoặc chuyển sang giai đoạn nặng hơn.

Xem thêm: Tác dụng của thuốc tránh thai

2. Gây kháng thuốc

Việc sử dụng thuốc giả – đặc biệt là kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc điều trị ung thư – khiến cơ thể không được tiếp nhận đủ liều điều trị hiệu quả, tạo điều kiện cho vi sinh vật hoặc tế bào ung thư thích nghi và kháng lại thuốc thật. 

Khi hiện tượng kháng thuốc xảy ra, phác đồ điều trị buộc phải thay đổi, sử dụng thuốc thế hệ mới, chi phí cao hơn và nguy cơ thất bại điều trị cũng lớn hơn.

3. Nguy cơ ngộ độc và tổn thương cơ quan

Nhiều loại thuốc giả chứa chất độn công nghiệp, chất tạo màu, kim loại nặng hoặc tá dược không đạt chuẩn, có thể gây ra các phản ứng dị ứng, nổi mề đay, sốc phản vệ hoặc ngộ độc gan, thận, rối loạn tiêu hóa và rối loạn chuyển hóa. Những biến chứng này đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và bệnh nhân có bệnh nền.

4. Đánh mất thời gian “vàng” trong điều trị

Ở các bệnh lý cấp cứu như đột quỵ, nhiễm trùng nặng hoặc ung thư giai đoạn sớm, mỗi giờ điều trị đều có thể quyết định đến tiên lượng sống còn. Việc sử dụng thuốc giả làm mất đi thời gian điều trị tối ưu, dẫn đến biến chứng không thể hồi phục hoặc nguy cơ tử vong cao hơn.

Xem thêm: Gói Khám Tầm Soát Ung Thư Tại Bệnh Viện Đa Khoa Vạn Hạnh

Làm sao để phòng tránh thuốc giả?

Trong bối cảnh thuốc giả ngày càng tinh vi và khó phân biệt bằng mắt thường, việc chủ động phòng ngừa là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Dưới đây là những khuyến cáo thiết thực giúp người dân tránh mua và sử dụng phải thuốc giả:

1. Chỉ mua thuốc tại nhà thuốc đạt chuẩn GPP hoặc nhà thuốc bệnh viện

Luôn ưu tiên mua thuốc tại các cơ sở đạt chuẩn “Thực hành tốt nhà thuốc” (GPP) hoặc nhà thuốc trực thuộc bệnh viện. Đây là những đơn vị được Bộ Y tế kiểm định và cấp phép, có nhân sự chuyên môn và quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng. Không nên mua thuốc tại các tiệm không bảng hiệu, không chứng chỉ hành nghề, hoặc không niêm yết giá và thông tin sản phẩm.

2. Tránh mua thuốc qua mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử không được cấp phép

Nhiều thuốc giả hiện nay được rao bán công khai qua các nền tảng xã hội điện tử không kiểm soát. Những sản phẩm này thường không có giấy phép lưu hành, không rõ nguồn gốc, dễ bị trà trộn hàng giả, hàng kém chất lượng. Người bệnh không nên tin vào lời quảng cáo “thần dược”, “hàng xách tay”, “giá rẻ bất ngờ”.

3. Kiểm tra kỹ bao bì, nhãn mác và thông tin sản phẩm

Trước khi sử dụng, hãy kiểm tra kỹ:

• Bao bì còn nguyên vẹn, không rách nát hoặc in mờ
• Số đăng ký lưu hành (SDK), số lô, hạn dùng
• Mã vạch, mã QR truy xuất nguồn gốc, tem chống giả (nếu có)
• Tên nhà sản xuất và nhà phân phối rõ ràng, đúng quy định

Bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về hình dạng viên thuốc, mùi vị, màu sắc hoặc bao bì sai chính tả cũng có thể là dấu hiệu của thuốc giả.

4. Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ nếu nghi ngờ thuốc không hiệu quả

Trong quá trình sử dụng, nếu nhận thấy thuốc không có tác dụng như trước, xuất hiện các phản ứng lạ (dị ứng, mẩn ngứa, buồn nôn…) hoặc có nghi ngờ về nguồn gốc thuốc, cần ngưng sử dụng và báo ngay với bác sĩ điều trị hoặc dược sĩ lâm sàng để được hướng dẫn xử trí đúng cách.

Xem thêm: Thông tin các gói dịch vụ khám tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh cam kết: Không sử dụng thuốc giả, thực phẩm chức năng giả, thiết bị y tế giả

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh KHÔNG kinh doanh, lưu hành hoặc sử dụng bất kỳ loại thuốc giả, thực phẩm chức năng giả hay thiết bị y tế không rõ nguồn gốc trong toàn bộ hoạt động khám, chữa bệnh và điều trị.

Toàn bộ dược phẩm và trang thiết bị sử dụng tại bệnh viện đều:

• Có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, được Bộ Y tế cấp phép lưu hành
• Đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn nghiêm ngặt
• Được kiểm tra, kiểm soát bởi đội ngũ chuyên trách

Bệnh viện áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt trong từng khâu: từ tiếp nhận, bảo quản đến cấp phát thuốc và thiết bị, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị và bảo vệ tối đa sức khỏe người bệnh.

Bệnh nhân và người dân có thể hoàn toàn an tâm khi đến khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh – nơi cam kết không thỏa hiệp với an toàn y tế, không dung thứ cho hàng giả trong bất kỳ hình thức nào.

———————————————————–

Bệnh viện Đa khoa Vạn Hạnh với tiêu chí “Người bệnh trên hết”

Địa chỉ: 781/B1-B3-B5 Lê Hồng Phong nối dài, P.12, Q.10, Tp.HCM

Hotline: (+84) 028 3863 2553 – (+84) 028 3863 2554

Website: benhvienvanhanh.vn

Email: benhvienvanhanh@gmail.com